Anna Turbau - Fotografía documental

BIOGRAFÍA

Anna Turbau (Barcelona, 1949–2025) foi unha fotógrafa documental e social que deixou un dos relatos visuais máis potentes sobre a Transición española, sobre todo en Galicia entre 1975 e 1979. Estudou deseño gráfico na Escola Massana e en Elisava, e chegou á fotografía desde as artes visuais, coa idea de utilizar a cámara como ferramenta para mirar de fronte a realidade que a rodeaba.

Nos primeiros anos setenta comezou a traballar en Barcelona, moi ligada á escena cultural e musical da cidade. As súas primeiras exposicións, como «Fotografías de Jazz» (IX Festival de Jazz de Barcelona, Sala Aixelà, 1974) e «Jazz para cinco instrumentos» (Sala Aixelà e X Festival Internacional de Jazz, 1975), xa amosan esa mestura de ritmo, proximidade e sensibilidade polas persoas que será constante na súa obra. Ao mesmo tempo, achegouse aos barrios populares do centro histórico de Barcelona, onde a súa fotografía social se fixou na pobreza, a marxinalidade e os cambios urbanos nos últimos anos do franquismo e da transición tanto en Galicia como en Catalunya.

GALICIA 1975–1979

ARQIVO DUNHA TRANSICIÓN

ANNA TURBAU fotografia documental

Cemiterio de Bonaval, Santiago de Compostela.

O gran xiro da súa carreira chegou con Galicia e a Transición. En 1975 viaxou convidada polo Colexio de Arquitectos de Galicia e, pouco despois, instalouse en Santiago de Compostela. Desde alí traballou como fotoxornalista documental e construíu, entre 1975 e 1979, un enorme arquivo de negativos sobre folgas, manifestacións, protestas contra a Autoestrada do Atlántico, loitas veciñais e vida cotiá no mundo rural galego. En moitas desas imaxes, as mulleres aparecen en primeira liña, e o seu papel nos movementos sociais convértese nun dos fíos máis recoñecibles do seu traballo.

Ese conxunto de fotografías foi revisado recentemente no proxecto «Anna Turbau. Galicia, 1975–1979. A intimidade da imaxe», que deu lugar a un libro e a unha exposición itinerante que percorreu distintos espazos de Galicia. Grazas a esta relectura, hoxe é recoñecida como unha das miradas fundamentais da fotografía documental da Transición.

1990–2020

MULLER E MUNDO RURAL

Retrato de Anna turbau fotografia documental

Inauguración de PhotoEspaña. 2014 © Roser Vilallonga

A partir dos anos noventa, Anna continuou traballando cun enfoque documental, pero con proxectos máis persoais arredor do territorio, a memoria e a experiencia das mulleres, en series como «Santiago, pequena historia natural», «Paisajes de Soria» ou «Mujer y silencio».

A súa obra estivo presente en exposicións que revisan a historia do fotoxornalismo en España, como «Cuatro Direcciones. Fotografía contemporánea española 1970–1990», «Tan lejos, tan cerca. Documentalismo fotográfico en los años 70» (PhotoEspaña 2014), «Poéticas de la democracia» ou «La historia revelada. Fotoperiodismo y transición española (1975–1982)».

2020–ACTUALIDAD

LEGADO FOTOGRÁFICO

ANNA TURBAU fotografia documental retrato

Presentación do Centro Nacional de Fotografía. 2022 © Sofía Moro

No ano 2023 o seu arquivo pasa a ser representado pola Fundación Photographic Social Vision. Ademais, recibe o premio TRANSHUMANT 2023 á Traxectoria Audiovisual

Nos últimos anos, o seu traballo deu tamén o salto ao circuíto internacional, con presenza en feiras como ARCOmadrid 2025 e ARCOmadrid 2026 e en Paris Photo 2025 da man da Galería Nordés. Na feira parisiense, ademais, é seleccionada dentro do programa Elles x Paris Photo.

As súas fotografías forman parte de coleccións como o Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, a Col·lecció Nacional de Fotografia de Catalunya, o Centro Galego de Artes da Imaxe, o Centro Galego de Arte Contemporánea e o Círculo de Bellas Artes de Madrid. Ademais, boa parte da súa obra reside no arquivo do Consello da Cultura Galega.

En marzo de 2025, Anna Turbau falece repentinamente. Hoxe, o seu legado atópase xestionada polo seu fillo, Dani Soler e representado pola Fundación Photographic Social Vision. Este arquivo enténdese como unha peza clave para volver mirar a Transición española desde a fotografía documental: desde as rúas, os pobos, as mulleres e os movementos sociais que deron forma a aquel cambio histórico.

VER ARQIVO

Ver máis coleccións en Photographic Social Vision

ANNA TURBAU